Bir çox insan axşam saatlarında narahatlıq və qorxu hissinin daha da artdığını müşahidə edir. Gün ərzində iş, məişət qayğıları və müxtəlif məşğuliyyətlər insanı fikirlərdən yayındırsa da, gecə sakitlik çökəndə beyin keçmiş hadisələri, səhvləri və gələcəklə bağlı narahatlıqları yenidən düşünməyə başlayır.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu hal əksər insanlar üçün normaldır və mütləq psixoloji pozuntu anlamına gəlmir. Axşam saatlarında sinir sistemi yorulur, emosiyaları idarə edən zehni resurslar zəifləyir və nəticədə kiçik problemlər belə insana böyük görünə bilir.
Axşam narahatlığı niyə artır?
Ətraf mühitdəki səs-küy və diqqəti yayındıran amillər azaldıqda beyin özünü analiz etməyə başlayır. Bu zaman insanlar daha çox:
Sabahkı gün və mümkün uğursuzluqlar barədə narahat olur;
Keçmişdə etdikləri səhvləri və dedikləri sözləri təkrar-təkrar düşünür;
Öz sağlamlığı və yaxınlarının taleyi ilə bağlı qorxular yaşayır;
Hadisələrin ən pis ssenarilərini beynində canlandırır.
Bu vəziyyətdə beynin "passiv rejim şəbəkəsi" daha aktiv işləyir. O, keçmişi analiz edir, gələcəyi təsəvvür edir və insanın özü haqqında düşünməsinə səbəb olur. Narahatlığa meyilli insanlarda isə bu proses eyni fikirlərin sonsuz şəkildə təkrarlanmasına çevrilə bilər.
Axşam narahatlığını azaltmaq üçün nə etmək olar?
Mütəxəssislər bildirirlər ki, narahat düşüncələri tamamilə aradan qaldırmaq mümkün olmasa da, bəzi sadə vərdişlər onların təsirini xeyli azalda bilər.
Hər gün eyni saatda yatıb oyanmağa çalışın.
Yatmazdan ən azı bir saat əvvəl xəbərləri və sosial şəbəkələri izləməyi dayandırın.
Axşam saatlarında vacib qərarlar verməyin və mürəkkəb problemləri həll etməyə çalışmayın. Onları səhərə saxlayın.
Sizi narahat edən fikirləri kağıza yazın. Ertəsi gün üçün plan hazırlamaq da beynin rahatlamasına kömək edir.
Yatmazdan əvvəl yavaş nəfəs məşqləri, meditasiya və ya rahatlaşdırıcı texnikalardan istifadə edin.
Nə vaxt mütəxəssisə müraciət etmək lazımdır?
Axşam saatlarında ara-sıra narahatlıq hiss etmək normal sayılsa da, aşağıdakı hallarda psixoterapevt və ya psixiatrla məsləhətləşmək tövsiyə olunur:
Narahatlıq hər gün təkrarlanırsa;
Narahatlıq səbəbindən yuxusuzluq və ya panik ataklar yaranırsa;
Qorxu hissi gün ərzində də davam edirsə;
Bu vəziyyət işə, təhsilə və ya şəxsi münasibətlərə mənfi təsir göstərirsə.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, müasir psixoterapiya üsulları və lazım gəldikdə dərman müalicəsi insanların yenidən rahat yuxuya qovuşmasına və həyat keyfiyyətinin yaxşılaşmasına kömək edə bilər.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
