Bu ölkədə günəbaxanları duzlu su ilə suvarırlar - Qeyri-adi TƏCRÜBƏ

Misirdə kənd təsərrüfatı sahəsində qeyri-adi təcrübəyə başlanılıb. Alimlər və fermerlər günəbaxan bitkisini şirin su əvəzinə duzlu su ilə yetişdirməyin mümkünlüyünü araşdırırlar.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Misir duz qarışığı olan quyu suyundan istifadə etməklə yağlıq günəbaxan yetişdirilməsi üzrə tarla sınaqlarını uğurla başa çatdırıb. Təcrübə Sinay yarımadasının cənubunda həyata keçirilib. Bu bölgədə şirin su çatışmazlığı və torpaqların şoranlaşması ənənəvi kənd təsərrüfatının inkişafına ciddi maneələr yaradır.

Günəbaxanları niyə duzlu su ilə suvarırlar?

Layihənin əsas məqsədi məhsuldarlığı aşağı olan torpaqlarda qeyri-ənənəvi su mənbələrindən istifadə etməklə yağlı bitkilərin yetişdirilməsinin mümkünlüyünü müəyyənləşdirməkdir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, təcrübənin müsbət nəticələri ölkənin quraq bölgələrində günəbaxan əkin sahələrinin genişləndirilməsinə imkan yarada bilər. Bu üsul xüsusilə Sinay yarımadasında əvvəllər əkinçilik üçün yararsız və ya az yararlı hesab edilən torpaqlardan istifadəyə yeni imkanlar açır. Bununla yanaşı, tədqiqatçılar duzlu suyun bitkilərə və torpağa uzunmüddətli təsirlərini də nəzərə almalıdırlar. Çünki suyun duzluluq səviyyəsinin yüksək olması bitkilərin inkişafını zəiflədə və torpaqda duzun toplanmasına səbəb ola bilər.

Qeyd edək ki, təcrübədə dəniz suyundan deyil, müəyyən miqdarda duz ehtiva edən quyu suyundan istifadə olunur.

Misir başqa hansı bitkiləri yetişdirməyi planlaşdırır?

Misir günəbaxanla yanaşı, digər yağlı bitkilərin becərilməsini də inkişaf etdirir. Xüsusilə Şərqi Qantara bölgəsində gənəgərçək bitkisi yetişdirilir. Bu bitkidən əsasən qeyri-ərzaq və sənaye məqsədləri üçün istifadə olunur. Gənəgərçək az məhsuldar torpaqlarda da inkişaf edə bilir. Buna görə onun becərilməsi ərzaq bitkiləri ilə münbit torpaq və şirin su uğrunda birbaşa rəqabət yaratmır.

Məlumata görə, yetişdirilən gənəgərçək sortlarında yağın miqdarı 45-55 faizə çatır. Bu isə bitkini sənaye üçün perspektivli xammala çevirir. Gələcəkdə Misir hakimiyyəti soya, günəbaxan, küncüt, yerfındığı və raps istehsalını da artırmağı planlaşdırır. Əsas məqsəd bitki yağlarına daxili tələbatla yerli istehsal arasındakı fərqi azaltmaq və idxala sərf olunan xarici valyuta xərclərini aşağı salmaqdır.

Planlara bitki yağlarının istehsalı üçün emal müəssisələrinin inkişaf etdirilməsi, həmçinin istehsal zamanı yaranan əlavə məhsullardan heyvan yemi hazırlanması da daxildir. Bununla belə, şoran torpaqlarda əkin sahələrinin genişləndirilməsi gələcək tarla sınaqlarının nəticələrindən və mövcud su ehtiyatlarından səmərəli istifadə imkanlarından asılı olacaq.

Dünyada digər qeyri-adi kənd təsərrüfatı təcrübələri

Avstraliyada fermerlər əkin sahələrində xırdalanmış şüşədən istifadə etməyə başlayıblar. Şüşə toz halına gətirilərək torpağa əlavə edilir. Məqsəd onun tərkibindəki silisiumdan istifadə etməklə bitkilərin inkişafına müsbət təsir göstərməkdir. Lakin bu üsulun effektivliyi hələ elmi cəhətdən tam təsdiqlənməyib.

Buna baxmayaraq, bəzi fermerlər əldə etdikləri nəticələrdən razı qaldıqlarını bildirirlər. Digər maraqlı təcrübə isə Rumıniyanın cənubunda aparılır. Burada fermerlər ölkə üçün qeyri-adi hesab olunan Çin xurmasının (unabi) yetişdirilməsi ilə maraqlanırlar.

Bu bitki qumlu torpaqlara və quraq iqlimə yaxşı uyğunlaşır.

Araşdırmalara əsasən, tam inkişaf etmiş plantasiyadan hər hektara 40 tona qədər məhsul əldə etmək mümkündür. Belə plantasiyaların potensial iqtisadi gəliri isə hektar üzrə təxminən 100 min avro qiymətləndirilir.