Azərbaycanın Türkiyədəki səfiri Rəşad Aslanovun Milliyyətçi Hərəkat Partiyasının (MHP) sədri Dövlət Bağçalı ilə görüşü iki ölkə arasında son həftələr yaşanan siyasi həssaslıq fonunda xüsusi diqqət çəkir.
Oktyabrın 23-də baş tutan görüş barədə MHP-nin rəsmi sosial şəbəkə hesabında məlumat verilib.
Görüşün məzmununa dair ətraflı açıqlama yayılmasa da, onun zamanlaması siyasi baxımdan maraqlı müzakirələrə yol açır.
Son həftələr Türkiyənin bəzi siyasi dairələrindən Azərbaycanın dünyəvi dövlətçilik prinsiplərinə və təhsil siyasətinə yönələn tənqidlər iki qardaş ölkənin ictimai-siyasi münasibətlərində narahatlıq yaradıb. Xüsusilə hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) bəzi təmsilçilərinin açıqlamaları Bakıda daxili işlərə müdaxilə kimi qiymətləndirilib.
Ancaq bu proses Türkiyənin siyasi qüvvələrinin Azərbaycan məsələsində eyni mövqedən çıxış etmədiyini də göstərib.
Məhz burada MHP-nin və onun lideri Dövlət Bağçalının mövqeyi diqqət çəkir.
Bağçalı son açıqlamalarında türk dövlətlərinin suverenliyinə, müstəqilliyinə və daxili hüququna hörmət prinsipini xüsusi vurğulayıb. O, Azərbaycan başda olmaqla, türk respublikaları arasındakı qardaşlıq münasibətlərinin qorunmasının vacibliyini bildirib. Bu yanaşma Türkiyənin bəzi siyasi dairələrindən səslənən tənqidlərdən fərqli siyasi xətt kimi görünür.
Burada mühüm siyasi məqam var: Azərbaycanla Türkiyənin qardaşlığı yalnız hökumətlərarası münasibətlərdən ibarət deyil.
Türkiyədə millətçi siyasi ənənənin Azərbaycanla münasibətlərə baxışında ortaq dil, tarix, milli kimlik və türk dünyasının gələcəyi xüsusi yer tutur. Bu yanaşmada Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi öz siyasi və ictimai modelini müəyyənləşdirmək hüququ mühüm prinsipdir.
AKP-nin bəzi nümayəndələrinin Azərbaycanla bağlı açıqlamalarında dini və ideoloji həssaslıqlar ön plana çıxdığı halda, Bağçalının son bəyanatlarında dövlət suverenliyi və türk dünyasının strateji birliyi əsas yer tutur.
Əlbəttə, bu fərqlilik AKP-nin bütövlükdə Azərbaycana qarşı mövqe tutması anlamına gəlmir. Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan da son açıqlamalarında iki ölkə arasındakı strateji əlaqələrin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb.
Bununla belə, siyasi partiyaların yanaşmalarındakı fərqlər göz qabağındadır.
Azərbaycanın Türkiyədəki səfirinin məhz belə bir dövrdə Dövlət Bağçalı ilə görüşməsi diplomatik baxımdan əhəmiyyətli hadisədir. Bu təmas Bakının Türkiyədəki siyasi dialoqunun yalnız hakimiyyətin icra strukturları ilə məhdudlaşmadığını, ölkənin nüfuzlu siyasi qüvvələri ilə də münasibətlərin davam etdirildiyini göstərir.
Üstəlik, MHP sıradan müxalifət partiyası deyil. O, Türkiyədə hakimiyyətin siyasi müttəfiqidir və Dövlət Bağçalının mövqeyi ölkənin siyasi gündəmində xüsusi çəkiyə malikdir.
Bu səbəbdən onun Azərbaycanın suverenliyinə hörmət çağırışları təkcə iki xalq arasındakı mənəvi bağlılığın ifadəsi deyil, həm də Türkiyənin siyasi mühitində səslənən mühüm mesaj kimi dəyərləndirilə bilər.
Azərbaycan üçün əsas məsələ Türkiyədə hansı partiyanın hakimiyyətdə olması deyil, qardaş ölkənin siyasi qüvvələrinin Azərbaycanın müstəqilliyinə, suverenliyinə və dövlətçilik prinsiplərinə münasibətidir.
İki dövlət arasında fikir ayrılıqları yarana bilər. Lakin qardaşlıq münasibətləri tərəflərdən birinin digərinə öz daxili siyasi və ideoloji yanaşmasını qəbul etdirməsi üzərində qurula bilməz.
Azərbaycanın öz dünyəvi dövlətçilik modelini qoruması Türkiyə ilə qardaşlığa zidd deyil. Eyni şəkildə, Türkiyənin öz daxili siyasi və dini dəyərlərinə sahib çıxması da Azərbaycan üçün mübahisə predmeti olmamalıdır.
Əsl strateji müttəfiqlik məhz bu fərqliliklərə qarşılıqlı hörmət göstərməyi tələb edir.
Ankara ilə Bakı arasında zaman-zaman əsən soyuq küləklər bir həqiqəti dəyişmir: Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərinin dayaqları ayrı-ayrı siyasi partiyalardan daha genişdir.
Bu münasibətlərin gələcəyi isə yalnız qardaşlıq şüarlarından deyil, qarşılıqlı hörmətdən, dövlət suverenliyinin tanınmasından və siyasi fikir ayrılıqlarının dialoq yolu ilə həllindən asılıdır.
Dövlət Bağçalının son mövqeyi və Azərbaycan səfiri ilə görüşü də məhz bu prinsiplər ətrafında qiymətləndirilməlidir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
