Mövsümlə əlaqədar virus-infeksiyaları yenə artıb. Çoxları xəstəlik səbəbindən ən asan variant olaraq tibb bacısını evə çağırtdırıb iynə, sistem vurdururlar. Lakin TƏBİB-in icraçı direktoru Vüqar Qurbanov mediaya açıqlamalarından birində bildirib ki, tibb bacılarına evdə iynə vurmaları qadağandır. Paradoks isə orasındadır ki, bəzi yerlərdə heç tibb məntəqəsi də yoxdur.
Bəs bu halda insanlar nə etsinlər?
Həkim, professor Adil Qeybulla Lent.az-a açıqlamasında bildirib ki, təkcə Azərbaycanda evə tibb bacısı çağırmaq adəti var:
"Dünyanın heç bir yerində evdə venadaxili infuziya, sistem və inyeksiya vurmaq təcrübəsi yoxdur. Bizdə bu, Sovet dövründən qalma ənənədir. Digər ölkələrdə ağır xəstələr üçün hospislər, baxıcılar, xüsusi xəstəxanalar var. Hətta bəzi xəstələrin dərmanlarını qəbul edib-etməmələrinə nəzarət etmək üçün qurumlar da yaradılıb. Evdə tibb bacıları sözdə həkimlərin yazdığı reseptə uyğun iynə vururlar, lakin təəssüf ki, bu reseptlər də çox zaman əldən-ələ keçən, kiminsə, qonum-qonşunun məsləhət gördüyü dərmanlar olur. Hər bir xəstəyə yazılan resept həmin xəstəxanada da icra edilməlidir. Qanun budur.
Təsəvvür edin, tibb bacısı evdə hər hansısa bir inyeksiya edərkən şok durumu yaranır. Bəs o xəstənin aqibəti necə olacaq? Ona ilk yardım göstərilməlidir axı. Ona görə də ən son həddə, hətta ölüm halları da baş verir, yaxud müalicə nəzarətdən çıxır”, - deyə o, fikrini yekunlaşdırıb.
Vüqar Qurbanovun çıxışından sonra danışdığımız tibb bacıları “evdə iynə, sistem vurduğumuzu bilsələr, 5000 manat cərimə edəcəklər”, deyirlər. Bu rəqəm nəyə əsasən müəyyən olunub? Qanunda bununla bağlı maddə, yaxud dəyişiklik əksini tapıbmı?
Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü, deputat Müşfiq Məmmədli Lent.az-a açıqlamasında bildirib ki, hazırda evdə iynə vurulmasına görə konkret bu qədər manat cərimə şəklində də inzibati tədbir tətbiq edilmə mexanizmi yoxdur:
“Mövzuya bir neçə aspektdən yanaşmaq olar. TƏBİB-in mövqeyi prinsip etibarilə ev şəraitində qeyri-rəsmi tibbi müdaxilələrin (iynə, sistem və s.) riskli olması ilə bağlıdır. Burada əsas arqumentlər sterillik və infeksiya riski, anafilaktik şok kimi ağırlaşmalar zamanı təcili yardım imkanının olmaması, tibbi sənədləşmənin və məsuliyyətin qeyri-müəyyənliyi. Yəni burada məqsəd cəzalandırmaqdan çox pasiyent təhlükəsizliyini qorumaqdır.
Praktikada belə hallar İnzibati Xətalar Məcəlləsi üzrə “lisenziyasız tibbi fəaliyyət” və ya “Sanitar-epidemioloji qaydaların pozulması” maddələri ilə qiymətləndirilə bilər. Bu isə vəziyyətdən asılı olaraq xəbərdarlıqdan cəriməyə qədər dəyişə bilər”.
Deputat onu da qeyd edib ki, ən böyük problem bir çox kənd və qəsəbələrdə tibb məntəqələrinin olmamasıdır:
“Bir çox kənd və qəsəbədə tibb məntəqəsi yoxdur, olan yerlərdə isə iş saatları məhduddur. Yataq xəstələri, yaşlılar, əlillər üçün ora getmək mümkün deyil. Bu reallıqda evə tibb bacısı gəlməsin demək alternativ təqdim olunmadan sosial gərginlik yaradır.
Məncə, qadağa ilə yanaşı mexanizmlər qurulmalıdır. Ailə sağlamlıq mərkəzləri və poliklinikalar yanında rəsmi evdə xidmət qrupları yaradılmalı, həkim arayışı olan pasiyentlər üçün evdə inyeksiya istisna hal kimi qanuniləşdirilməlidir. İnsanlar bilməlidir ki, hansı hallarda sistem lazımdır, hansı hallarda isə özbaşına vurulan sistem zərər verir.
Qanuni alternativ yaratmadan və region fərqlərini nəzərə almadan bu qayda sərtləşdirilsə, insanlar yenə də “gizli yol” tapacaqlar. Əsas məsələ qanunu həyatın reallığına uyğunlaşdırmaqdır”,-deyə deputat fikrini yekunlaşdırıb.
Qeyd edək ki, məsələ ilə bağlı TƏBİB-ə sorğu ünvanlamışıq.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
