Ənənəvi yanaşmaya görə, ölüm orqanizmin fəaliyyətinin tam və geri dönməz şəkildə dayanması kimi qəbul edilirdi. Lakin orqan transplantasiyası kimi tibbi proseslər göstərir ki, bəzi toxumalar və hüceyrələr ölüm anından sonra da müəyyən müddət yaşaya və öz funksiyalarını yerinə yetirə bilir.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, son elmi araşdırmalar daha da təəccüblü bir faktı üzə çıxarıb.
Hüceyrələr təkcə sağ qalmır, eyni zamanda yeni funksiyalara malik çoxhüceyrəli strukturlara çevrilə bilirlər. Alimlərin fikrincə, bu proses qida maddələri, oksigen və uyğun biokimyəvi siqnallar olduqda mümkün olur.
Bu cür çevrilmələrə misal olaraq “antropobotlar” göstərilir. Bunlar insan orqanizmi öldükdən sonra ağciyər hüceyrələrindən yaranan mikroskopik çoxhüceyrəli strukturlardır. Araşdırmalar göstərib ki, antropobotlar müstəqil şəkildə formalaşır, hərəkət edə bilir və zədələnmiş hüceyrələrin bərpasında iştirak edir.
Alimlər qeyd edirlər ki, bu strukturlar zamanla davranışlarını və quruluşlarını dəyişərək ətraf mühitdə istiqamət tapmaq və zədələnmiş neyronları bərpa etmək qabiliyyəti qazanır.
Həyatla ölüm arasında aşkar edilən bu yeni vəziyyət hüceyrələrin yalnız sərt və dəyişməz inkişaf sxeminə malik olması fikrini təkzib edir. Məlum olub ki, orqanizmin ölümü həyatın zamanla necə dəyişdiyini və transformasiya olunduğunu anlamaqda mühüm rol oynayır.
Bu kəşf tibbdə geniş perspektivlər açır. Alimlərin fikrincə, antropobotlardan dərmanların orqanizmə daşınmasında istifadə etmək mümkündür və bu zaman immun sisteminin reaksiyası yaranmır. Bundan əlavə, onlar ateroskleroz zamanı damar daxilində yaranan lövhələri parçalaya və digər faydalı funksiyalar yerinə yetirə bilirlər.
Qeyd olunur ki, bu çoxhüceyrəli strukturların ömrü məhduddur, təxminən 4–6 həftə davam edir ki, bu da hüceyrələrin nəzarətsiz artmasının qarşısını alır.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu sahədə aparılacaq gələcək araşdırmalar yeni müalicə üsullarının hazırlanmasına və hüceyrələrin orqanizm öldükdən sonra necə fəaliyyət göstərə bildiyini daha dərindən anlamağa imkan verəcək.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
