Şimpanzelər insanlara çox oxşayır - alimlərdən qeyri-adi təcrübə - VİDEO

Bir təcrübə zamanı alimlər şimpanzelərin təxəyyüldən istifadə etmək qabiliyyətini kəşf ediblər.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, laboratoriya təcrübəsi ilk dəfə olaraq göstərib ki, əsirlikdə olan şimpanzelər təxəyyül qabiliyyətinə malikdirlər. Con Hopkins Universitetinin tədqiqat həmmüəllifi Kristofer Krupenyeyə görə, nəticələr göstərir ki, təxəyyülün kökləri əvvəllər düşünüldüyü kimi insanlara xas deyil.

Laboratoriyada böyüdülən bonobo meymunu Kanzi insanlarla qrafik simvollar vasitəsilə ünsiyyət qurmağı mənimsəyib. Tədqiqatçılar onun simvolları birləşdirərək yeni mənalar yarada bildiyini müşahidə edib və zaman keçdikcə sadə daş alətlər hazırlamağı öyrənib.

Lakin, Kanzinin rol oynaya bilib-bilmədiyi, yəni uydurma bir reallığı qeyri-real kimi qəbul edərək təsəvvür edə bilib-bilmədiyi sual altında qalır. Əvvəllər vəhşi təbiətdə dişi şimpanzelərin sanki çubuqlar tutduqları müşahidə edilib, əsirlikdə olan şimpanzelərin də həqiqi çubuqlarla oynadıqdan sonra xəyali blokları yerə yuvarladıqları müşahidə edilib.

Təxəyyül mücərrəd olduğundan, meymunların zehnində nə baş verdiyini anlamaq çətindir - bəlkə də onlar sadəcə tədqiqatçıların hərəkətlərini təqlid edir və ya xəyali obyektləri real kimi qəbul edirlər. Yeni tədqiqatda tədqiqatçılar Kanzidə "meyvə şirəsi məclisi" təşkil etmək üçün kiçik uşaqları öyrənmək üçün geniş istifadə olunan bir texnikadan istifadə ediblər.

Onlar iki fincana küpdən şirə töküblər və sonra yalnız birini boşaltdıqlarını iddia ediblər. Kanzidən hansı fincanı istədiyini soruşduqda, o, 68 faiz hallarda "şirənin" guya qaldığı yerə işarə edib.

Komanda Kanzinin reallığı uydurma ilə qarışdırıb-qarışdırmadığını yoxlamaq üçün real şirə ilə əlavə bir test aparıb. O, demək olar ki, 80 faiz halda real şirəni seçib, bu da alimlərin fikrincə, reallıqla fantaziyanı ayırd etmək qabiliyyətini göstərir.

Üçüncü təcrübədə elm adamları süni üzümdən istifadə edərək onları iki bankaya yerləşdiriblər və nəticələr oxşar olub.

Lakin, bütün elm adamları Kanzinin əslində insanların etdiyi kimi uydurma oyunlar oynadığına əmin deyillər. Məsələn, Dyuk Universitetinin psixoloqu Maykl Tomasello qeyd edir ki, fincana şirə tökmək prosesini anlamaqla şirənin həqiqi olduğu illüziyasını yaratmaq arasında fərq var. O, Kanzinin əslində şirəni necə tökdüyünü göstərmək üçün əlavə təcrübələrə ehtiyac olduğunu düşünür.

Kanzinin insanlar arasında böyüdüyünü də nəzərə almağa dəyər, ona görə də onun qabiliyyətlərinin bütün meymunlar üçün ortaq olduğunu, yoxsa tərbiyəsinin xüsusiyyətləri ilə bağlı olduğunu demək çətindir. Təəssüf ki, Kanzi keçən il 44 yaşında vəfat edib.