ABŞ və İran arasında həftələrdir nisbətən səngimiş hərbi qarşıdurma yenidən kəskinləşib. Tərəflər bir-birinin hərbi obyektlərinə raket, pilotsuz uçuş aparatı və hava zərbələri endirib. Son hücumların İranla yanaşı, İordaniya, Bəhreyn, Küveyt və İraqa da təsir etməsi müharibənin regionda daha geniş əraziyə yayılması təhlükəsini artırıb.
Lent.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) sentyabrın 1-də İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) hava hücumundan müdafiə sistemlərini, radarlarını, dəniz qüvvələrinə aid obyektlərini, mina yerləşdirmə imkanlarını və rabitə məntəqələrini vurduğunu açıqlayıb.
İran mediası zərbələrin bir hissəsinin Hörmüz boğazının yaxınlığındakı obyektlərə endirildiyini bildirib. Tehran daha əvvəl icazəsiz keçməyə çalışan tankerlərlə bağlı xəbərdarlıqlar etmişdi.
İran ABŞ obyektlərinə cavab zərbələri endirib
İran isə ABŞ hücumlarına regiondakı Amerika hərbi obyektlərini hədəfə almaqla cavab verib. SEPAH Bəhreyn, İordaniya, Küveyt və İraqdakı ABŞ obyektlərinə hücumlar həyata keçirildiyini açıqlayıb. İran tərəfi İordaniyadakı hücum nəticəsində çox sayda ABŞ hərbçisinin öldürüldüyünü iddia edib. Lakin Reuters-ə danışan iki amerikalı rəsmi ilkin qiymətləndirməyə əsasən ABŞ qüvvələri arasında itki olmadığını bildirib.
İordaniya Silahlı Qüvvələri ölkənin hava məkanına daxil olan 13 ballistik raketlə mübarizə aparıldığını açıqlayıb. Onlardan 10-nun zərərsizləşdirildiyi, üçünün isə yaşayış olmayan ərazilərə düşdüyü bildirilib. Bəhreyn də İranın pilotsuz uçuş aparatlarının qarşısının alındığını açıqlayıb.
Küveytdə ABŞ bazasına raket və PUA hücumu
İran sentyabrın 2-də Küveytdə yerləşən Əli Əl-Salem aviabazasına raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hücum etdiyini də bildirib. SEPAH hücum zamanı ABŞ komandirlərindən birinin yerləşdiyi ərazi və pilotsuz uçuş aparatlarına aid obyektlərin hədəfə alındığını açıqlayıb.
Küveyt yanğınsöndürmə xidməti isə paytaxtdakı yaşayış komplekslərindən birinin İran PUA-sının zərbəsinə məruz qaldığını bildirib. Hadisə nəticəsində yanğın baş verib və maddi ziyan dəyib, lakin insan itkisi qeydə alınmayıb.
İranın açıqlamasına görə, İraqın şimalındakı Ərbildə yerləşən ABŞ bazalarına da raket və PUA-larla hücum edilib. Tehran burada ABŞ hərbçilərinin öldürüldüyünü iddia etsə də, bu məlumat ABŞ və İraq tərəfindən təsdiqlənməyib.
Toy mərasiminə zərbə: ölən və yaralananlar var
Son qarşıdurmanın ən ağır hadisələrindən biri İranın Hörmüz boğazı sahilində yerləşən Sirik bölgəsində qeydə alınıb. İran Qızıl Aypara Cəmiyyətinin məlumatına görə, toy mərasiminə endirilən zərbə nəticəsində 5 nəfər ölüb, azı 50 nəfər yaralanıb. “Mehr” agentliyi ölənlər arasında 4 yaşlı uşağın olduğunu bildirib. IRNA isə yerli rəsmiyə istinadən yaralıların sayını 68 göstərib. İran hadisənin ABŞ zərbəsi nəticəsində baş verdiyini bildirir. ABŞ rəsmiləri isə hələlik bu konkret hadisə ilə bağlı açıqlama verməyiblər. İran dövlət mediasının məlumatına görə, gecə saatlarında Xuzistan vilayətinin üç müxtəlif nöqtəsinə endirilən ABŞ raket zərbələri nəticəsində daha 7 nəfər ölüb, 8 nəfər yaralanıb.
Tramp İrana xəbərdarlıq etdi
ABŞ Prezidenti Donald Tramp son hadisələr fonunda Vaşinqtonun mövqeyinin daha güclü olduğunu bildirib. Tramp ABŞ-ın Hörmüz boğazı üzərində demək olar ki, tam nəzarətə sahib olduğunu iddia edib və İran iqtisadiyyatının ağır vəziyyətə düşdüyünü söyləyib. İranın birgə hərbi komandanlığı isə cavab bəyanatında ABŞ-a yardım edən regional ölkələri xəbərdar edib. Tehran belə əməkdaşlığın davam edəcəyi təqdirdə “daha ağır, genişmiqyaslı və dağıdıcı” cavab veriləcəyini bəyan edib.
Qətər: Gərginliyi azaltmaq daha çətin olacaq
İyun ayında atəşkəs danışıqlarında vasitəçilik etmiş Qətər də İranın son hücumlarına münasibət bildirib. Qətər Xarici İşlər Nazirliyi hücumların gərginliyin qarşısının alınması istiqamətində aparılan səyləri daha da çətinləşdirəcəyini açıqlayıb. Tərəflər iyuldan etibarən əsasən genişmiqyaslı qarşılıqlı zərbələrdən çəkinirdilər. Lakin son hadisələr bu nisbi sakitliyi faktiki olaraq sona çatdırıb.
Müharibə neft bazarını da vurdu
ABŞ-İran qarşıdurmasının yenidən şiddətlənməsi artıq dünya bazarlarına təsir göstərməyə başlayıb. Reuters-in məlumatına görə, ABŞ-ın yeni hava zərbələrindən sonra neft qiymətləri son beş həftənin ən yüksək səviyyəsinə qalxıb.
Asiya fond bazarlarında da geriləmə qeydə alınıb. ABŞ-ın 10 illik dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi isə təxminən üç ilin ən yüksək səviyyəsinə yüksəlib. Hörmüz boğazının dünya enerji ticarətindəki strateji əhəmiyyəti nəzərə alınanda burada vəziyyətin daha da gərginləşməsi neft və yanacaq qiymətlərinə əlavə təzyiq yarada bilər. Hazırda əsas təhlükə ABŞ və İranın növbəti cavab zərbələrinin miqyasının böyüməsidir. Son hücumlar göstərir ki, həftələrlə davam edən nisbi sakitlik başa çatıb və müharibənin Yaxın Şərqin digər ölkələrinə daha geniş şəkildə yayılması riski yenidən yüksəlib.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
