Siqaret yalnız sağlamlığınız üçün zərərli deyil: yeni risk AŞKARLANDI

15 ölkədə aparılan genişmiqyaslı araşdırma bu vərdişin gözlənilməz təsirini üzə çıxarıb. Məlum olub ki, zaman keçdikcə siqaret çəkmək insanın həyatına ciddi şəkildə təsir göstərə bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, siqaretin tanış olmaq, söhbəti davam etdirmək və ya həmkarlarla vaxt keçirmək vasitəsi olması barədə yayılmış təsəvvür şübhə altına düşüb. Genişmiqyaslı Avropa araşdırması göstərib ki, siqaret çəkənlər sosial baxımdan daha aktiv olmurlar. Əksinə, zaman keçdikcə özlərini daha tənha hiss edə bilərlər.

Araşdırmanın nəticələri Barselonada keçirilən Avropa Respirator Cəmiyyətinin (ERS) konfransında təqdim olunub. Tədqiqata London İmperial Kollecinin Milli Ürək və Ağciyər İnstitutunun respirator xəstəliklər üzrə mütəxəssisi doktor Keyr Filip rəhbərlik edib.

Alimlər Avropada sağlamlıq və yaşlanma ilə bağlı SHARE araşdırmasında iştirak edən 15 ölkədən 50 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil ediblər. İştirakçıların orta yaşı 67 olub. Müşahidələrin başlanğıcında onların təxminən 22 faizi siqaret çəkməyə davam edib, demək olar ki, yarısında isə ən azı iki xroniki xəstəlik olub.

Siqaret çəkənlərin daha tənha olduğu müəyyən edilib

Tənhalıq səviyyəsi sosial təcrid hissini, ünsiyyət çatışmazlığını və yaxın münasibətlərin azlığını nəzərə alan xüsusi şkala ilə qiymətləndirilib. Tədqiqatçılar siqaret çəkən və çəkməyən iştirakçıların göstəricilərini müqayisə edib, iki ildən sonra isə qiymətləndirməni yenidən aparıblar.

Məlum olub ki, siqaret çəkənlər artıq araşdırmanın əvvəlində daha güclü tənhalıq hiss etdiklərini bildiriblər. Lakin ən maraqlı nəticə sonrakı dinamika ilə bağlı olub: iki il ərzində siqaret çəkənlər arasında tənhalıq hissi siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə daha çox artıb. Bu əlaqə yaş, cins və bir sıra digər amillər nəzərə alındıqdan sonra da qorunub. Oxşar nəticələr Avropanın müxtəlif regionlarında qeydə alınıb. Beləliklə, siqaret çəkməyin əsasən “sosial vərdiş” olması barədə geniş yayılmış təsəvvürün həddindən artıq sadələşdirilmiş olduğu üzə çıxıb.

Siqaret niyə sosial təcridə səbəb ola bilər?

Tədqiqatçılar bununla bağlı bir neçə mümkün izah irəli sürürlər. Səbəblərdən biri sağlamlıqla əlaqəlidir. Uzunmüddətli siqaret çəkmə nəticəsində yaranma ehtimalı artan xəstəliklər insanın fiziki aktivliyini tədricən məhdudlaşdıra bilər. Belə hallarda evdən çıxmaq, səyahət etmək və ictimai həyatda iştirak etmək daha çətin olur. Sosial şərait də dəyişib. Bir çox müəssisədə və ictimai məkanlarda siqaret çəkmək qadağandır, həmçinin getdikcə daha çox insan öz evində siqaret çəkilməsinə icazə vermir. Nəticədə siqaret çəkən şəxs mütəmadi olaraq olduğu məclisi tərk etməli və ya müəyyən görüşlərdən imtina etməli olur.

Beləliklə, bir növ əks effekt yaranır: ənənəvi olaraq fasilələr zamanı ünsiyyətlə əlaqələndirilən siqaret vərdişi uzunmüddətli perspektivdə sosial təcridin artmasına səbəb ola bilər. Lakin araşdırma siqaret çəkməyin hər bir insanda birbaşa tənhalığa səbəb olduğunu sübut etmir. Əlaqə daha mürəkkəb ola bilər: tənhalıq siqaret çəkməyə başlamaq və ya bu vərdişi davam etdirmək ehtimalını artıra, siqaretin fəsadları isə öz növbəsində təcridi gücləndirə bilər. Müəlliflər hesab edirlər ki, nəticələr “sosial siqaret” anlayışına münasibəti dəyişməlidir. Siqaretdən imtina yalnız fiziki sağlamlıq üçün deyil, sosial rifah üçün də əhəmiyyətli ola bilər.

Tədqiqatçılar ayrıca vurğulayırlar ki, siqaret çəkən insanları damğalamaq olmaz. Əksinə, nikotin asılılığı olan insanların siqareti tərgitmək üçün effektiv yardıma çıxışı təmin edilməlidir.