Xankəndidən verilən tarixi mesaj: Separatizmin izlərindən Zəfər Muzeyinə

8 Noyabr – Zəfər Gününün altıncı ildönümündə Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Azərbaycan xalqına Xankəndidən müraciət etməsi xüsusi tarixi və siyasi məna daşıyır. Dövlət başçısının şanlı Qələbənin şərəfinə ucaldılmış ikinci Zəfər tağının önündən səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın keçdiyi mübarizə yolunun, əldə etdiyi tarixi nailiyyətlərin və gələcəyə yönəlmiş strateji hədəflərinin ifadəsi kimi diqqət çəkir.

Prezidentin müraciət üçün məhz Xankəndini seçməsi təsadüfi deyil. Bir zamanlar separatizmin mərkəzi olan bu şəhər bu gün Azərbaycanın dövlət suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün tam bərpasının rəmzinə çevrilib. Xankəndidə ucaldılmış Zəfər abidəsi isə xalqın iradəsinin, ordunun qəhrəmanlığının və dövlətin qətiyyətinin tarixi yaddaşda əbədiləşdirilməsinə xidmət edir.

“Qarabağ Azərbaycandır və nida!” – tarixi bəyanatdan gerçəkliyə

Prezident İlham Əliyevin illər əvvəl səsləndirdiyi “Qarabağ Azərbaycandır və nida!” bəyanatı Azərbaycanın ərazi bütövlüyü məsələsində dəyişməz mövqeyinin ifadəsi idi. Bu sözlər təkcə siyasi bəyanat deyil, həm də dövlətin qarşıya qoyduğu strateji məqsədin rəmzinə çevrildi.

2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Qələbə həmin məqsədin həyata keçirilməsində həlledici mərhələ oldu. 2023-cü il sentyabrın 20-də Xankəndidə separatçı strukturların tərksilah olunması ilə nəticələnən antiterror tədbirləri isə Azərbaycanın bütün ərazisində suverenliyinin bərpasını təmin etdi.

Beləliklə, Prezidentin vaxtilə səsləndirdiyi tarixi bəyanatın nida işarəsi məhz Xankəndidə qoyuldu. Bir zamanlar Azərbaycanın suverenliyinə meydan oxunan şəhər artıq ölkənin konstitusiya quruluşunun tam təmin edildiyi məkana çevrildi.

Separatizmin keçmiş mərkəzində Zəfər Muzeyi

Prezident İlham Əliyevin müraciətində diqqət çəkən məqamlardan biri də Xankəndidəki keçmiş separatçı idarəetmə binasının gələcək taleyi ilə bağlı açıqlaması oldu.

Dövlət başçısı bildirib ki, vaxtilə separatçı rəhbərliyin yerləşdiyi binada son tamamlama işlərindən sonra Zəfər Muzeyi fəaliyyət göstərəcək.

Prezident həmin bina ilə bağlı xatirəsini belə ifadə edib:

“O, bir şeytan yuvası idi. O binaya mən şanlı Zəfərimizdən sonra - 2023-cü ilin oktyabrında gələndə, ilk növbədə, binanın pəncərələrini açdım ki, o şeytan ruhu oradan çəkilsin. İndi həmin o binada Zəfər Muzeyi yerləşəcək”.

Bu qərar tarixi və rəmzi baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Vaxtilə separatçı idarəetmənin həyata keçirildiyi binanın Zəfər Muzeyinə çevrilməsi həmin məkanın tamamilə yeni ictimai və tarixi məzmun qazanması deməkdir.

Muzeyin yaradılması gələcək nəsillərə Azərbaycanın mübarizə tarixini, Vətən müharibəsinin gedişini, şəhidlərin qəhrəmanlığını və suverenliyin bərpası prosesini çatdırmaq baxımından əhəmiyyətli olacaq.

Prezident müraciətində keçmiş separatçı rəhbərliyin nümayəndələrinin hazırda Bakı həbsxanalarında cəza çəkməsinə də diqqət çəkib. Bu məsələnin vurğulanması Azərbaycanın öz ərazisində qanunlarının tətbiqini və dövlət hakimiyyətinin bərpasını təmin etməsi kontekstində xüsusi məna daşıyır.

44 günlük müharibə: Şuşada həll olunan tarixi mübarizə

Azərbaycanın tarixi Qələbəsinin əsasını 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsi təşkil edir.

Müharibə müddətində Azərbaycan Ordusu 300-dən çox şəhər və kəndi döyüş meydanında azad edib. Ordunun ardıcıl uğurları hərbi əməliyyatların gedişində strateji üstünlüyün Azərbaycanın xeyrinə dəyişməsinə səbəb olub.

Noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi isə müharibənin taleyini həll edən əsas hadisəyə çevrilib. Mürəkkəb relyefə malik ərazidə həyata keçirilən Şuşa əməliyyatı Azərbaycan hərbçilərinin yüksək döyüş hazırlığını, peşəkarlığını və iradəsini nümayiş etdirib.

Şuşanın azad edilməsindən sonra Ermənistan 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatı imzalayıb və hərbi əməliyyatlar dayandırılıb. Həmin razılaşmaya əsasən, Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları əlavə döyüşlər aparılmadan Azərbaycana qaytarılıb.

Bu nəticə yalnız hərbi uğur deyil, eyni zamanda döyüş meydanında əldə edilmiş üstünlüyün diplomatik müstəvidə təsbit olunması idi.

Prezident İlham Əliyevin diqqət çəkdiyi digər məqam müharibə zamanı Azərbaycan Ordusunun mənəvi-psixoloji üstünlüyü ilə bağlıdır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Azərbaycan Ordusunda bir nəfər də olsun fərari olmadığı halda, Ermənistan tərəfi öz ordusunda 12 minə yaxın fərarinin olduğunu etiraf edib.

Bu müqayisə hərbi hazırlıqla yanaşı, şəxsi heyətin döyüş ruhunun, vətənpərvərliyin və qələbəyə inamın müharibənin nəticəsinə təsirini ön plana çıxarır.

Qələbənin əsasları: siyasi iradə, güclü ordu və milli birlik

Azərbaycanın Vətən müharibəsində əldə etdiyi Qələbəni yalnız 44 gün ərzində baş verən hərbi hadisələrlə izah etmək mümkün deyil. Bu nəticənin arxasında uzun illər ərzində həyata keçirilən dövlət quruculuğu, iqtisadi inkişaf, ordu quruculuğu və diplomatik fəaliyyət dayanır.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə Azərbaycanın iqtisadi imkanlarının genişlənməsi, enerji və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsi, beynəlxalq tərəfdaşlıqların möhkəmləndirilməsi ölkənin strateji mövqeyini gücləndirib.

İqtisadi potensialın artması müasir silah və hərbi texnikanın alınmasına, ordunun maddi-texniki bazasının yenilənməsinə, hərbçilərin peşəkarlığının yüksəldilməsinə imkan yaradıb.

Bununla yanaşı, işğal dövründə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü məsələsinin beynəlxalq gündəmdə saxlanılması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olub.

Xarici təzyiqlərə və müxtəlif siyasi çağırışlara baxmayaraq, Prezident İlham Əliyevin ərazi bütövlüyü məsələsində prinsipial mövqeyini qoruması Azərbaycanın strateji məqsədindən geri çəkilmədiyini nümayiş etdirib.

Lakin Qələbənin ən mühüm dayaqlarından biri də xalqın birliyi və milli ruhu olub. Müharibə dövründə cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinin, ayrı-ayrı etnik və dini icmaların vahid məqsəd ətrafında birləşməsi ümummilli həmrəyliyin gücünü göstərib.

Azərbaycan əsgərinin döyüş meydanındakı qəhrəmanlığı, şəhidlərin fədakarlığı, qazilərin göstərdiyi şücaət və arxa cəbhənin dəstəyi Qələbənin ayrılmaz tərkib hissələridir.

2023-cü ilin sentyabrında keçirilən birgünlük antiterror tədbirləri isə 2020-ci ildə başlanmış prosesin yekun mərhələsi oldu. Nəticədə Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyi və konstitusiya quruluşu bərpa edildi.

Böyük Qayıdış: dağıdılmış torpaqlarda yeni həyat

Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifələrdən biri hərbi-siyasi Qələbənin nəticələrini uzunmüddətli sosial-iqtisadi inkişafla möhkəmləndirməkdir.

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq və bərpa işləri bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Uzun illər ərzində dağıdılmış şəhər və kəndlərdə yaşayış məntəqələri yenidən salınır, yollar, körpülər, tunellər, elektrik və su təchizatı sistemləri qurulur. Məktəblər, xəstəxanalar və digər sosial infrastruktur obyektləri istifadəyə verilir.

Ermənistanın işğalı dövründə dağıdılmış tarixi və dini abidələrin, məscidlərin bərpası da bu prosesin mühüm istiqamətlərindəndir.

Bərpa işləri yalnız fiziki infrastrukturun yaradılması ilə məhdudlaşmır. Əsas məqsəd onilliklər boyu doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların təhlükəsiz, dayanıqlı və müasir yaşayış şəraitində geri qayıtmasını təmin etməkdir.

Prezidentin müraciətində qeyd olunan məlumatlara əsasən, “Böyük Qayıdış” Proqramı çərçivəsində artıq 100 minə yaxın insan azad edilmiş ərazilərdə yaşayır, məskunlaşır və çalışır.

Bu göstərici Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yalnız tarixi yaddaş məkanı deyil, həm də Azərbaycanın yeni iqtisadi və sosial inkişaf mərkəzlərindən birinə çevrilməsi istiqamətində aparılan işlərin miqyasını göstərir.

Azərbaycançılıq – milli birliyin ideoloji təməli

Prezident İlham Əliyevin Zəfər Günü müraciətində mühüm yer tutan məsələlərdən biri də Azərbaycançılıq məfkurəsi və milli-mənəvi dəyərlərdir.

Azərbaycançılıq ölkədə yaşayan müxtəlif etnik qrupları, dini icmaları və sosial təbəqələri ortaq dövlətçilik düşüncəsi ətrafında birləşdirən ideoloji əsasdır.

Bu məfkurənin dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilməsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır.

Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində üzləşdiyi siyasi, hərbi, iqtisadi və humanitar çətinliklər fonunda milli birliyin möhkəmləndirilməsi, dövlətçilik ənənələrinin qorunması və vahid vətəndaş kimliyinin formalaşdırılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi.

Heydər Əliyevin siyasi irsində Azərbaycançılıq məfkurəsi məhz bu məqsədlərə xidmət edən birləşdirici ideya kimi ön plana çıxıb.

Bu gün həmin ideologiya Azərbaycanın çoxmillətli və çoxkonfessiyalı cəmiyyətində ortaq vətən anlayışının möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

Vətən müharibəsi dövründə müxtəlif millətlərin və dinlərin nümayəndələrinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda birgə mübarizə aparması da bu həmrəyliyin təzahürü kimi qiymətləndirilir.

Zəfərdən sonrakı əsas hədəf: daha güclü Azərbaycan

Prezident İlham Əliyevin Xankəndidən səsləndirdiyi mesajların mühüm istiqamətlərindən biri də Azərbaycanın gələcək inkişafı və təhlükəsizliyidir.

Dövlət başçısının müəyyənləşdirdiyi strateji xətt Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və hərbi müstəqilliyinin daha da möhkəmləndirilməsini nəzərdə tutur.

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin təhlükəsizliyi yalnız hərbi imkanlarla deyil, həm də iqtisadi dayanıqlılıq, texnoloji inkişaf, güclü institutlar, diplomatik əlaqələr və ictimai birliklə müəyyən olunur.

Azərbaycanın qarşısında duran əsas məqsəd bu imkanları davamlı şəkildə artırmaq, ölkənin xarici təsirlər qarşısında dayanıqlılığını gücləndirmək və gələcək nəsillərə təhlükəsiz dövlət miras qoymaqdır.

Prezidentin ifadə etdiyi əsas hədəf gələcəkdə heç bir qüvvənin Azərbaycana zərər vermək fikrinə düşə bilməyəcəyi qədər güclü dövlət qurmaqdır.

Bu yanaşma Zəfərdən sonrakı mərhələnin yalnız əldə edilən nailiyyətlərin qorunması deyil, həm də yeni inkişaf imkanlarının yaradılması dövrü olduğunu göstərir.

Xankəndidən verilən tarixi mesaj

Prezident İlham Əliyevin Zəfər Günündə Xankəndidən Azərbaycan xalqına müraciəti ölkənin müasir tarixinin müxtəlif mərhələlərini bir araya gətirən siyasi hadisə kimi yadda qalır.

Bir tərəfdə “Qarabağ Azərbaycandır və nida!” bəyanatından başlayan prinsipial siyasi mövqe, digər tərəfdə 44 günlük Vətən müharibəsi, Şuşanın azad edilməsi, 2023-cü ildə suverenliyin tam bərpası və azad edilmiş ərazilərdə yeni həyatın qurulması dayanır.

Xankəndidə Zəfər abidəsinin ucaldılması, keçmiş separatçı idarəetmə binasında Zəfər Muzeyinin yaradılması və şəhərin Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatına inteqrasiyası tarixi dəyişikliklərin rəmzi ifadəsidir.

Altı il əvvəl qazanılmış hərbi Qələbə bu gün dövlət quruculuğu, iqtisadi inkişaf, milli birlik və gələcək təhlükəsizlik hədəfləri ilə tamamlanır.

Xankəndidən səslənən əsas mesaj isə aydındır: Azərbaycanın əldə etdiyi Zəfərin qorunması, suverenliyin möhkəmləndirilməsi və gələcək nəsillər üçün daha güclü dövlətin qurulması ölkənin uzunmüddətli strateji prioritetidir.