Azərbaycanda övladı məktəbə getməyən valideynləri 100 manat cərimə gözləyə bilər. Qanunvericiliyə əsasən, şagird bir ay ərzində üzrlü səbəb olmadan yeddi gündən çox dərs buraxarsa, valideyni və ya onu əvəz edən şəxs inzibati məsuliyyətə cəlb oluna bilər. Bəs uşağın xəstələnməsi, ailə problemləri və ya başqa səbəblərdən dərsə gedə bilməməsi də cərimə ilə nəticələnə bilərmi? Məktəb rəhbərliyi valideynə hansı hallarda xəbərdarlıq etməlidir? Ən əsası, uşağın dərsə davamiyyətinə görə kim məsuliyyət daşıyır?
Lent.az-ın əməkdaşının bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edirik:
Lent.az xəbər verir ki, İctimai TV-nin mövzu ilə bağlı reportajında şagirdlərin dərsə davamiyyəti və valideynlərin məsuliyyəti məsələsinə diqqət çəkilib. Məlum olub ki, bir ay ərzində yeddi gündən artıq üzrsüz dərs buraxılması valideyn üçün hüquqi məsuliyyət yarada bilər
Uşaq neçə gün dərsə getməsə, valideyn cərimələnəcək?
Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 189.2-ci maddəsinə əsasən, icbari ümumi orta təhsil üzrə şagirdin bir ay ərzində üzrlü səbəb olmadan yeddi gündən çox dərs buraxmasına görə valideynlər və ya onları əvəz edən şəxslər 100 manat məbləğində cərimə edilir. Burada mühüm məqam var. Qanunda yeddi gün deyil, yeddi gündən çox dərs buraxılması göstərilir. Yəni səkkiz və daha artıq üzrsüz dərs günü məsuliyyət məsələsinin yaranmasına əsas ola bilər. Bu qayda yalnız paytaxt məktəblərinə deyil, Azərbaycanın bütün bölgələrində icbari ümumi orta təhsil alan şagirdlərə aiddir.
Uşaq xəstələnibsə, valideyn yenə cərimə ödəyəcək?
Valideynləri ən çox maraqlandıran suallardan biri budur. Məsələn, şagird mövsümi qripə yoluxub və on gün məktəbə gedə bilməyib. Belə vəziyyətdə ailə 100 manat ödəməlidirmi?
Qanunda üzrlü səbəblər üçün istisna nəzərdə tutulduğundan xəstəlik səbəbindən dərs buraxılmasını üzrsüz davamiyyətsizliklə eyniləşdirmək düzgün deyil.
Elm və Təhsil Nazirliyinin şagird davranış qaydalarına əsasən, dərs buraxıldıqda valideyn və ya qanuni nümayəndə tərəfindən yazılmış izahat, yaxud tibbi arayış məktəbə qayıdılan ilk gün təqdim edilməlidir. Valideynlər övladlarının dərsə gəlməyəcəyi barədə müəllimi və ya məktəb rəhbərliyini əvvəlcədən məlumatlandırmalıdırlar. Bu baxımdan valideynlərin uşağın xəstəliyi barədə məktəbə vaxtında xəbər verməsi və müvafiq sənədləri təqdim etməsi vacibdir.
Valideyn uşağı istədiyi vaxt dərsdən saxlaya bilərmi?
Bəzi ailələr uşaqlarını şəxsi işləri, qonaqlıq, səyahət və digər səbəblərlə əlaqədar bir neçə gün məktəbə göndərmirlər. Lakin valideynin belə qərar verməsi həmin günlərin avtomatik üzrlü hesab olunması demək deyil. Şagirdin dərsdən qalacağı əvvəlcədən məlumdursa, məktəb rəhbərliyinə yazılı müraciət edilməli və icazə məsələsi dəqiqləşdirilməlidir. Məsələn, ailə bir həftəlik xarici ölkəyə səfər etmək istəyirsə, uşağın dərsləri buraxmasının hansı qaydada rəsmiləşdiriləcəyi əvvəlcədən öyrənilməlidir.
Məktəb rəhbərliyinin məsuliyyəti nədir?
Davamiyyət məsələsində bütün məsuliyyəti yalnız valideynin üzərinə qoymaq düzgün olmaz. Məktəb rəhbərliyi də şagirdlərin dərslərdə iştirakına nəzarət etməlidir. Müəllimlər davamiyyəti qeydə almalı, mütəmadi dərs buraxan uşaqların vəziyyəti araşdırılmalı və ailələrlə əlaqə saxlanılmalıdır. Elm və Təhsil Nazirliyinin müvafiq qaydalarına əsasən, icbari ümumi orta təhsildən yayınan şagirdlərin uçotu aparılmalı və onların təhsilə cəlb olunması üçün zəruri tədbirlər görülməlidir. Burada əsas məqsəd valideyni cərimələmək deyil, uşağın təhsildən kənarda qalmasının qarşısını almaq olmalıdır.
Dərsə getməməyin uşağa hansı zərərləri var?
Bir neçə günlük dərs buraxılması ilk baxışda ciddi problem kimi görünməyə bilər. Lakin davamiyyətsizlik mütəmadi xarakter aldıqda uşağın təhsil nəticələrinə təsir göstərir. Xüsusilə ibtidai siniflərdə oxu, yazı və hesablama bacarıqlarının formalaşması ardıcıl tədrisdən asılıdır. Yuxarı siniflərdə isə buraxılan mövzuların çoxalması şagirdin dərsləri mənimsəməsini çətinləşdirə, imtahanlara hazırlığına mənfi təsir edə bilər. Dərsdən yayınmanın arxasında məktəb mühitinə uyğunlaşma çətinliyi, zorakılıq, psixoloji narahatlıq və ya ailənin sosial problemləri də dayana bilər. Belə hallarda yalnız inzibati tədbirlərlə kifayətlənmək əvəzinə, problemin səbəbini müəyyənləşdirmək vacibdir.
100 manat cərimə problemi həll edə bilərmi?
Qanunvericilikdə nəzərdə tutulan cərimə valideynlərin məsuliyyətini artırmağa yönələn vasitələrdən biridir. Lakin uşağın məktəbə getməməsinin səbəbi araşdırılmadan yalnız cəza tətbiq olunması problemin köklü həllinə kifayət etməyə bilər. Əgər şagird xəstəlik, ailə çətinliyi və ya məktəbdə yaşadığı problemlər səbəbindən təhsildən yayınırsa, məktəb və valideyn birlikdə çıxış yolu axtarmalıdır. Nəticə etibarilə, Azərbaycanda şagirdlərin davamiyyətinə nəzarət qanunla tənzimlənir və bir ayda yeddi gündən çox üzrsüz dərs buraxılması valideyn üçün 100 manat cərimə ilə nəticələnə bilər. Ancaq məsələnin ən vacib tərəfi cərimənin məbləği deyil. Əsas məqsəd hər bir uşağın təhsil almaq hüququnun qorunması, məktəbdən uzaq düşməsinin qarşısının alınması və gələcəyinə mənfi təsir göstərə biləcək problemlərin vaxtında həll edilməsidir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
