Məşhur psixoanalitik Ziqmund Freydin 100 ildən çox əvvəl irəli sürdüyü bir fikir yenidən uşaq tərbiyəsi mütəxəssislərinin diqqətini cəlb edib. Söhbət onun 1930-cu ildə yazdığı belə bir fikirdən gedir: “Uşaqlıqda atanın qorumasına olan ehtiyacdan daha güclü bir ehtiyac təsəvvür edə bilmirəm".
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, uşaqların erkən inkişaf mərhələsini ciddi narahatlıq olmadan keçməsi üçün dərin emosional təhlükəsizlik və sabitlik hissinə ehtiyacı var. Onun fikrincə, atanın etibarlı mövcudluğu uşağın xarici dünyanı təhlükəli deyil, idarəolunan kimi qəbul etməsinə kömək edir.
Emosional qorunmanın əsası
Uşaq etibarlı böyüyün varlığını hiss etdikdə onda əsas güvən formalaşır. Bu daxili təhlükəsizlik hissi ona araşdırmaq, risk etmək və uğursuzluqlarla qarşılaşmaq imkanı verir, lakin bunu faciə kimi qəbul etmir. Qoruyucu fiqur həm real müdafiə, həm də daxili sakitlik mənbəyi rolunu oynayır.
Qoruma - psixoloji təməl kimi
Psixoanalitik qeyd edirdi ki, bu qoruyucu bağın keyfiyyəti gələcəkdə insanın münasibətlərə və özünə münasibətinə təsir edir. Özünü təhlükəsiz hiss edən uşaq emosiyalarını daha yaxşı idarə etməyi öyrənir. Dünya ona daha az təhlükəli görünür, çünki stres zamanı qayıda biləcəyi sabit bir dayaq nöqtəsi mövcuddur.
Freyd həmçinin qeyd edirdi ki, uşağa hər çətinlikdən qorumaq lazım deyil. Əsas olan, lazım olduqda müraciət edə biləcəyi sabit və etibarlı bir qoruyucu varlığın olmasıdır. Bu yanaşma həddindən artıq himayə ilə sağlam inkişafı dəstəkləyən sabit dəstək arasında fərqi göstərir.
O, uşağın atadan aldığı qorumanı erkən həyatın əsas ehtiyaclarından biri kimi qiymətləndirirdi demək olar ki, aclıq və fiziki rahatlıq qədər vacib hesab edirdi. Bu ehtiyac ödənilmədikdə isə gələcəkdə stress, narahatlıq və münasibətlərdə çətinliklər yarana bilər.
Qoruma çatışmazlığının nəticələri
Freydə görə, uşaq yetərli qoruma hiss etmədikdə:
yüksək narahatlıq inkişaf edə bilər
daimi gücsüzlük hissi formalaşa bilər
daxili dünya daha xaotik və qorxulu görünə bilər
Bu çatışmazlıqlar böyüklükdə də özünü göstərə bilər. Məsələn, sabit münasibətlər qurmaqda çətinliklər, güvən problemləri və ya özünə inamsızlıq bu erkən təcrübələrlə əlaqəli ola bilər. Qoruyucu fiqur uşağın emosiyalarını tənzimləməyi öyrənməsində də mühüm rol oynayır.
Uşaq sakitləşdirildikcə bu bacarığı özü də mənimsəyir. Əks halda, gələcəkdə emosional reaksiya daha kəskin ola bilər və uğursuzluqlardan sonra toparlanmaq çətinləşə bilər. Beləliklə, Freydin fikrinə görə, uşağın ən güclü ehtiyaclarından biri fiziki deyil, emosional təhlükəsizlik və qorunma hissidir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
