Saqqal yalnız üslub məsələsi deyil. Bu, hormonlar, təkamül, sosial siqnallar və kimliklə bağlı mürəkkəb bir fenomendir. Niyə biz bu gün də saqqala və ya onun olmamasına bu qədər həssas reaksiya veririk?
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, saqqal yeniyetməlik dövründən başlayaraq sosial məna daşımağa başlayır. O, əvvəlcə qürur və ya narazılıq səbəbi olur, daha sonra isə stil, status və hətta xarakter göstəricisinə çevrilir. Əslində saqqal hormonlar, mədəniyyət və təkamülün yazdığı canlı insanlıq tarixidir.
Bioloji baxımdan insan qəribə məməlidir. Bədən tüklərinin böyük hissəsini itirmişik, yalnız bəzi strateji zonalar qalıb və saqqal onların ən nəzərə çarpanıdır.
Saqqal üz nahiyəsində – diqqətdən kənarda qala bilməyən yerdə çıxır. Onu formalaşdırmaq, gizlətmək, vurğulamaq və ya tamamilə təmizləmək mümkündür. Bu fakt özü göstərir ki, saqqal heç vaxt sadəcə funksional xüsusiyyət olmayıb. Hələ Charles Darwin saqqalı sağqalma vasitəsi deyil, vizual siqnal kimi qiymətləndirirdi.
Müdafiə yox, siqnal
Əgər saqqal isinmək üçün vacib olsaydı, təkamül daha effektiv bölgələr seçərdi. Üzdəki nazik tük qatı soyuqdan ciddi qoruma təmin etmir. Əvəzində isə cinsi yetkinliyin göstəricisidir, dominantlıq, güc və statusla əlaqələndirilir, kişinin vizual olaraq daha iri və təsirli görünməsinə səbəb olur
Psixoloqların fikrincə, saqqallı kişilər çox vaxt daha avtoritetli, yetkin və hətta müdrik kimi qəbul olunur. Qadınlar üçün isə saqqal potensial partnyorun hormonal balansı və sosial yetkinliyi barədə dolayı siqnal ola bilər.
Mədəniyyətin rolu
Bioloji xüsusiyyət ortaya çıxdıqdan sonra onun mədəni şərhi başlayır. Tarix boyu saqqal müxtəlif və bəzən ziddiyyətli mənalar daşıyıb:
Cəsarət və müqəddəslik, üsyan və ya konformizm, zəka və təhlükə, səliqəsizlik və ya cazibədarlıq.
Saqqalın unikallığı ondadır ki, o, məcburi deyil. Boy və ya üz cizgilərindən fərqli olaraq, saqqal seçimdir. Bu səbəbdən o, siyasi, sosial və moda jestinə çevrilə bilir.
Bəzi cəmiyyətlərdə təmiz qırxılmış üz intizam və norma ilə uyğunlaşma kimi qəbul olunur. Saqqal isə azadlıq, yetkinlik və ya sistemə qarşı duruş kimi yozula bilər. Bir mədəniyyətdə “brutal” görünən obraz digərində “səliqəsiz” hesab edilə bilər.
Niyə saqqal bizi düşündürür?
Saqqal artıq sağqalma üçün vacib deyil, lakin sosial qavrayışa təsir etməyə davam edir. İnsan sosial varlıqdır və biz daim üzləri oxuyur, qarşıdakı şəxsə dair ipucları axtarırıq: ona etibar etmək olarmı, hansı rolu daşıyır?
Saqqal üz cizgilərini dəyişir. O, sifəti yumşalda və ya daha kəskin göstərə, həssaslığı gizlədə və ya mövcudluğu gücləndirə bilər. Bu səbəbdən qırxılma və ya saqqala qulluq ritualı təkcə gigiyena deyil, həm də kimlik üzərində işdir.
Təkamül gözəllik yaratmır, seçimlər yaradır. Saqqal yaşamaq üçün zəruri deyil, amma özünüifadə üçün güclü vasitədir. Onu saxlamaq və ya qırxmaq qərarı rahatlıqdan daha artıq məna daşıyır. Bu, şəxsi jest, seçim və keçmişlə bu gün arasında qurulan dialoqdur ya kiçik bir üsyan, ya da sosial kontekstə uyğunlaşma yolu.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
