Qarpız və yemiş yeyəndən sonra niyə qarnınız ağrıyır? - SƏBƏBİ

Yay mövsümünün ən sevilən meyvələrindən olan qarpız və yemiş bəzi insanlarda qarında köp, sancı və ya ishala səbəb ola bilir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bunun səbəbi çox vaxt meyvənin xarab olması deyil, orqanizmin fruktozanı tam mənimsəyə bilməməsidir.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, fruktoza meyvələrdə, balda və bəzi tərəvəzlərdə təbii şəkildə olan meyvə şəkəridir. Normal halda o, nazik bağırsaqda sorulur və orqanizm tərəfindən enerji mənbəyi kimi istifadə edilir. Lakin bəzi insanlarda bu proses pozulduğu üçün fruktoza tam sorulmur və yoğun bağırsağa keçir. Yoğun bağırsaqda bakteriyalar fruktozanı parçalayarkən qaz və maye əmələ gəlir. Nəticədə aşağıdakı əlamətlər yarana bilər:

qarında köp;

ağrı və ya sancılar;

qazın artması;

ishal.

Qarpız və yemişin tərkibində fruktoza nisbətən çox olduğundan, xüsusilə yay aylarında bu meyvələrin böyük porsiyalarla qəbul edilməsi həmin simptomları daha da gücləndirə bilər.

Bununla belə, mütəxəssislər vurğulayırlar ki, yemiş yedikdən sonra yaranan hər qarın ağrısı fruktoza mənimsənilməsinin pozulması demək deyil. Yemiş çoxlu su və lif ehtiva etdiyindən, xüsusilə ağır yeməkdən sonra həddindən artıq qəbul edildikdə sağlam insanlarda da mədədə ağırlıq və narahatlıq hissi yarada bilər. Oxşar əlamətlər qıcıqlanmış bağırsaq sindromu (İBS) və həzm sistemi ilə bağlı digər xəstəliklər zamanı da müşahidə oluna bilər.

Əgər fruktoza ilə zəngin qidaları qəbul etdikdən sonra eyni simptomlar mütəmadi təkrarlanırsa, qastroenteroloqa müraciət etmək tövsiyə olunur. Fruktozanın sorulmasının pozulması hidrogen nəfəs testi ilə müəyyən edilə bilər. Lakin yekun diaqnoz yalnız həkim müayinə və analizlərin nəticələrini qiymətləndirdikdən sonra qoyulur.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu halda yemişdən tamamilə imtina etmək mütləq deyil. Bir çox insanlar kiçik porsiyaları problemsiz qəbul etsə də, böyük miqdarda və ya fruktoza ilə zəngin digər qidalarla birlikdə yeyildikdə narahatlıq yaşaya bilirlər.

Əgər hər dəfə qarpız və ya yemiş yedikdən sonra qarın ağrısı, köp və ya ishal yaranırsa, müayinədən keçmək və lazım gələrsə, qidalanma rejimini dietoloqun köməyi ilə tənzimləmək məsləhət görülür.

Həkimlər onu da xatırladırlar ki, geniş yayılmış fruktoza sorulma pozğunluğunu irsi fruktoza dözümsüzlüyü ilə qarışdırmaq olmaz. İrsi forma nadir rast gəlinən anadangəlmə xəstəlikdir, uşaqlıq dövründən özünü göstərir və fruktoza tərkibli qidalardan tam imtina edilməsini tələb edir.