Bir evdə suyun saatlarla kəsilməsi, qışın soyuğunda qazın təzyiqinin azalması və ya işığın qəfil sönməsi ilk baxışdan adi məişət problemi kimi görünə bilər. Ancaq son rəqəmlər göstərir ki, kommunal xidmətlər Azərbaycanda vətəndaşları ən çox narahat edən məsələlərdən birinə çevrilib.
Lent.az-ın əməkdaşının bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edirik:
Ombudsmanın “916” Çağrı Mərkəzinə 2026-cı ilin ilk yarısında 13 724 zəng daxil olub. Müraciətlərin 1465-i məhz kommunal problemlərlə bağlıdır. Kommunal şikayətlər yalnız ünvanlı dövlət sosial yardımından sonra ikinci yerdə qərarlaşıb. 2025-ci ildə isə vəziyyət daha diqqətçəkən olub: 1172 müraciətlə kommunal problemlər bütün digər mövzuları qabaqlayaraq birinci yeri tutub.
1. Su – kranı açırsan, gəlmir
Kommunal şikayətlərin ən həssas istiqamətlərindən biri içməli su və kanalizasiya sistemidir. Xüsusilə Bakı və Abşeronun sürətlə böyüməsi köhnə infrastrukturun üzərinə əlavə yük salıb.
Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin məlumatına görə, son 45-50 ildə Bakı və Abşeronda əhalinin sayı və məskunlaşma səviyyəsi iki dəfədən çox artıb. Qurum özü də tullantı və yağış suları infrastrukturunun yenilənməsinin geniş qiymətləndirmə və planlaşdırma tələb etdiyini bildirir.
Problemin miqyasını başqa bir rəqəm də göstərir. 2026-cı ilin ilk yarısında Ombudsmana Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi ilə bağlı 935 müraciət daxil olub.
Su təsərrüfatının özündə isə müraciətlərin sayı qat-qat böyükdür. ADSEA-nın cari statistikasında 2026-cı ildə 274 mindən çox zəng-müraciətin cavablandırıldığı göstərilir. Qurumun təxminən 1,98 milyon abonenti var.
2. Kanalizasiya və yağış – Bakının köhnə problemi
Güclü yağışdan sonra bəzi küçələrin su altında qalması artıq bakılılar üçün yad mənzərə deyil. Problem yalnız yağışın çox yağması ilə izah edilə bilməz. Şəhərin böyüməsi, yeni yaşayış massivlərinin yaranması və infrastrukturun bu artımla ayaqlaşması əsas məsələlərdəndir.
Problemin dövlət səviyyəsində həlli üçün 2026-2035-ci illəri əhatə edən ayrıca Dövlət Proqramı təsdiqlənib. Sənəd Bakı və Abşeronda içməli su, yağış və tullantı suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsini nəzərdə tutur. Yəni kanalizasiya və yağış suları problemi təkcə sakinlərin sosial şəbəkələrdə səsləndirdiyi narazılıq deyil, artıq uzunmüddətli dövlət proqramının predmetidir.
3. İşığın qəfil sönməsi
Elektrik enerjisi ilə bağlı şikayətlərin mahiyyəti fərqli olur: qəfil kəsinti, gərginliyin aşağı və ya yüksək olması, sayğac və hesablaşma problemləri, elektrik xətlərinin vəziyyəti. Ən böyük narahatlıqlardan biri gərginlik dəyişməsi nəticəsində televizor, soyuducu, kondisioner və digər bahalı məişət texnikasının sıradan çıxması riskidir. Belə hallarda vətəndaş üçün problem yalnız bir neçə saat işıqsız qalmaq deyil. Hadisə bəzən yüzlərlə, hətta minlərlə manatlıq əlavə xərcə çevrilə bilir.
4. Qaz var, amma təzyiq zəifdir
Qaz təchizatı xüsusilə soyuq aylarda daha həssas məsələyə çevrilir. İstehlakçıların qarşılaşdığı problemlər sırasında qazın kəsilməsi, təzyiqin aşağı düşməsi, sayğac və borcla bağlı mübahisələr, qaz xəttinə qoşulma və texniki məsələlər var. Qışda qaz təzyiqinin zəifləməsi isə sadəcə komfort problemi deyil. Bir çox evdə həm istilik, həm isti su, həm də yemək hazırlanması eyni enerji mənbəyindən asılıdır. Bu səbəbdən bir kommunal xidmətin dayanması ailənin gündəlik həyatını faktiki olaraq iflic edə bilər.
5. Sayğac və “bu borc haradan çıxdı?” problemi
Kommunal xidmətlərdə başqa bir mübahisəli istiqamət sayğac və borc məsələləridir. Vətəndaş əvvəlki aylardan qalan borc, sərfiyyatın hesablanması, sayğac göstəricisinin düzgün qeydə alınmaması və ya texniki nasazlıqla qarşılaşdıqda problemi həll etmək üçün xidmət qurumuna müraciət etməli olur. Ən böyük çətinlik isə problemin bir qurumdan digərinə yönləndirilməsi və vətəndaşın uzun müddət nəticə gözləməsi zamanı yaranır.
Niyə problem bitmir?
Bakı və Abşeronda məsələnin kökündə dayanan səbəblərdən biri şəhərin infrastrukturdan daha sürətli böyüməsidir. Yeni binalar, yaşayış massivləri və fərdi evlər artır, bununla yanaşı su, kanalizasiya, elektrik və qaz şəbəkələrinə düşən yük də yüksəlir. Məhz su məsələsində dövlət səviyyəsində qəbul edilmiş 2026-2035-ci illər proqramı problemin uzunmüddətli xarakterini göstərir. Proqramın məqsədi Bakı və Abşeronda su təchizatı ilə yanaşı, yağış və tullantı suları infrastrukturunu da təkmilləşdirməkdir.
Rəqəmlərin göstərdiyi mənzərə isə diqqətçəkəndir. 2025-ci ildə Ombudsmana daxil olan müraciətlər arasında kommunal problemlər birinci yerdə olub. 2026-cı ilin cəmi altı ayında isə artıq 1465 belə müraciət qeydə alınıb və ötən ilin bütün ili üzrə göstəricisini keçib.
Bu səbəbdən kommunal problem artıq sadəcə “krandan su gəlmədi” və ya “işıq söndü” məsələsi deyil. Su, qaz, elektrik və kanalizasiya müasir şəhərdə insanın normal yaşayışının əsas şərtləridir. Onlardan biri işləməyəndə isə problem bir mənzilin qapısından başlayıb bütöv məhəllənin sosial probleminə çevrilə bilir.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
