Alimlərin hesablamalarına görə, insan orqanizmi gün ərzində təxminən 0,5-1,5 litr tüpürcək ifraz edir. İlk baxışdan bu rəqəm inanılmaz görünə bilər, lakin onu illərlə hesablayanda nəticə daha da diqqətçəkici olur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, tüpürcək sadəcə bir maye deyil. O, həzm prosesində mühüm rol oynayır, dişləri qoruyur və bakteriyalarla mübarizəyə kömək edir.
Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, hesablamalara görə, orta hesabla bir insan həyat boyu 25-35 min litr tüpürcək istehsal edir. Bu qədər maye kiçik bir hovuzu doldurmağa kifayət edər.
Tüpürcək vəziləri sutka ərzində fasiləsiz fəaliyyət göstərir və hətta insan yatarkən də işləyir. Sadəcə gecə saatlarında tüpürcək ifrazı bir qədər zəifləyir.
Məhz buna görə də səhər oyandıqda ağızda quruluq hiss olunur. Orqanizm insan istirahət edərkən resurslarını daha qənaətli şəkildə istifadə edir.
Tüpürcəyin tərkibində qidanın parçalanmasına kömək edən fermentlər mövcuddur və bu proses qida mədəyə çatmazdan əvvəl başlayır. Bu isə ümumi həzm sisteminin işini xeyli asanlaşdırır.
Bundan əlavə, tüpürcək dişləri kariyesdən qoruyur. O, turşuları neytrallaşdırır və qida qalıqlarını ağız boşluğundan uzaqlaşdırır.
İnsan həyəcanlandıqda və ya stres yaşadıqda tüpürcək ifrazı azalır. Buna görə də gərgin vəziyyətlərdə ağızda quruluq hissi yaranır.
Əksinə, yeməyi gördükdə və ya onun qoxusunu hiss etdikdə tüpürcək ifrazı artır. Bu, orqanizmin qarşıdakı qida qəbuluna hazırlıq reaksiyasıdır.
Bəzi xəstəliklər tüpürcək vəzilərinin fəaliyyətinə təsir göstərə bilər. Belə hallarda ağırlaşmaların qarşısını almaq üçün mütləq həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur.
Yaş artdıqca tüpürcəyin miqdarı azala bilər. Bu isə maddələr mübadiləsində baş verən dəyişikliklərlə əlaqədardır.
Mütəxəssislər normal tüpürcək ifrazını qorumaq üçün daha çox su içməyi məsləhət görürlər. Susuzlaşma vəzilərin fəaliyyətini zəiflədir.
Maraqlıdır ki, müxtəlif insanlarda tüpürcəyin həcmi fərqli olur. Bu, qidalanma tərzindən, gündəlik vərdişlərdən və ümumi sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır.
Tüpürcək dadın formalaşmasında da mühüm rol oynayır. O, dad reseptorlarını aktivləşdirən maddələrin həll olunmasına kömək edir.
Alimlər tüpürcəyin tərkibini hələ də araşdırmağa davam edirlər. Onun tərkibində yüzlərlə bioloji aktiv komponent mövcuddur.
Bütün bunlara baxmayaraq, bu proses gündəlik həyatda çox vaxt nəzərə çarpmır. Halbuki tüpürcək olmasaydı, insan nə normal qidalana, nə danışa, nə də dişlərini qoruyub saxlaya bilərdi.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
