Aprelin 21-də kraliça II Yelizaveta 100 yaşını qeyd edəcəkdi. Monarx yüzilliyinə bir neçə il qalmış vəfat edib, bütün peşəkar və şəxsi vəzifələrini yerinə yetirdikdən və yeni baş nazir təyin etdikdən sonra 2022-ci ilin sentyabrında bu dünyadan köçüb.
Lent.az bir çox nəsillərin qəlbində qalan kraliça haqqında ən inanılmaz və maraqlı faktları təqdim edir.
1. O, York hersoqu Albert (sonradan kral VI Qeorq) və Yelizaveta Boyz-Layonun ilk övladı olub və 1926-cı il aprelin 21-də saat 02:40-da dünyaya gəlib. Beş aylıq hamilə olan anası avtomobil qəzasına düşüb və çətinliklə uşaq salmaqdan xilas olub. O dövrdə hamiləliyi ictimaiyyətdən gizli saxlanılıb. Xoşbəxtlikdən, hər şey yaxşı başa çatıb.
2. Şahzadə Yelizaveta Londonun Meyfer rayonunda, Stratmor qrafının Bryuton küçəsi 17 ünvanında yerləşən iqamətgahında anadan olub. Yelizavetanın anası York hersoginyası uzun və çətin ilk doğuş keçirib, çünki doğuş zəif olub və qeysəriyyə əməliyyatı keçirməli olub.
Bu gün binada Çin restoranı yerləşir və divarında II Yelizavetanın doğumunu xatırladan lövhə yerləşdirilib.
3. Yelizaveta heç vaxt kraliça olmamalı idi. Doğulduğu zaman o, taxt-taca yalnız üçüncü namizəd olub, Uels şahzadəsi Şarlotta da (Uels şahzadəsi Keyt və Uels şahzadəsi Uilyamın yeganə qızı) kimi.
Babası kral V Qeorqun ölümündən sonra onun böyük oğlu, Yelizavetanın əmisi şahzadə Eduardın kral olması lazım idi. Lakin VIII Eduard taxtda 10 ay qaldıqdan sonra heç vaxt tacqoyma mərasimi keçirməyib və amerikalı Uollis Simpsonla evlənmək üçün tacdan açıq şəkildə imtina edib. Yelizavetanın atası VI Qeorq kral olub və qızı varis olub. O zaman, 1936-cı ildə, onun 10 yaşı var idi.
4. Şahzadə Yelizaveta 21 yaşında ikonik çıxışını edib və bu çıxışı bütün həyatı boyu onu izləyib. 1947-ci ilin aprelində 21 yaşı münasibətilə şahzadə Cənubi Afrikanın Keyptaun şəhərindəki hökumət evinin bağçasında çıxış edib. Çıxışında o, "Sizə bildirirəm ki, bütün həyatım, uzun və ya qısa olmasından asılı olmayaraq, sizin xidmətinizə həsr olunacaq" deyib. O, ömrünün son günlərinə qədər rəsmi vəzifələrini yerinə yetirərək verdiyi sözə əməl edib.
5. Britaniya taxt-tacına çıxmazdan beş il əvvəl ərə gedib. Əri Yunanıstan və Danimarka şahzadəsi Filip Mauntbatten olub. Onu ilk dəfə 8 yaşında görəndə Yelizaveta 13 yaşında idi. 13 yaşında Yelizaveta gələcək dəniz zabitinə aşiq olduğunu anlayıb, o zaman 18 yaşında olub. Şahzadə 21 yaşında olanda onlar evləniblər.
Toy mərasimi 1947-ci il noyabrın 20-də Londondakı Vestminster abbeyində baş tutub. Onların birlikdə dörd övladı olub: üç oğlu - şahzadə Çarlz, Endryu və Edvard - və bir qızı, şahzadə Anna.
6. Yelizaveta əri və ən kiçik uşaqları ilə Maltada keçirdiyi vaxtı həyatının ən xoşbəxt illəri hesab edirdi. Şahzadə Yelizaveta və şahzadə Filip 1949-cu ildən 1951-ci ilə qədər Maltada yaşayıblar.
Şahzadə Kral donanmasında xidmət edib və Maltaya göndərilib. Yelizaveta məhz bu dövrdə çox adi bir insanın həyatını yaşaya bildiyini - alış-verişə çıxdığını, uşaqları ilə gəzintiyə çıxdığını və bərbərə baş çəkdiyini söyləyib. Daha əvvəl Maltadakı villalarının bu gün necə göründüyü göstərilib.
7. Atası kral VI Qeorqun qəfil ölümündən sonra 1952-ci il fevralın 6-da kraliça olub. Yelizaveta və Filip həmin vaxt Keniyada tətildə olublar. Əri Londondan gələn zəngdən sonra atasının ölümü barədə ona məlumat verib. Yelizaveta monarx kimi evə qayıdıb.
8. O, 1953-cü il iyunun 2-də Londondakı Vestminster abbatlığında tacqoyma mərasiminə qatılıb. Onun tacqoyma mərasimini dünyada 27 milyon insan televiziyada izləyib. Onun tacqoyma mərasimi Britaniya tarixində televiziyada yayımlanan ilk tədbir olub.
Onun hakimiyyətinin başlanğıcı Britaniyada və Birlik ölkələrində nikbinliyin artması ilə yadda qalıb; İkinci Dünya Müharibəsindən sonra yeni "Yelizaveta dövrü" yeni bir nəfəs kimi başlayıb.
9. 2015-ci ildə kraliça II Yelizaveta Britaniya tarixində ən uzun müddət hakimiyyətdə olan monarx olub. O, 63 il 216 gün hakimiyyətdə olan ulu nənəsi kraliça Viktoriyanı geridə qoyub.
2022-ci ilin iyun ayında II Yelizaveta taxtda olmasının 70 illiyini qeyd edib. Bu yaxınlarda məlum olub ki, monarx ömrünün son bir neçə ilində xərçənglə mübarizə aparıb və bu vacib mərhələni qeyd edə bilməsi üçün həkimlərdən ömrünü mümkün qədər uzatmalarını istəyib.
10. 2022-ci ilin iyun ayında yubileyini qeyd etdikdən sonra monarx ailəsinin əhatəsində sonuncu dəfə Bukinhem sarayının eyvanında görünüb. Həmin gün bunun belə bir möhtəşəm tədbirdə sonuncu dəfə iştirak edəcəyini aydın şəkildə başa düşdüyü üçün gözlərindən yaş axıb. Elə həmin yay, həmişə olduğu kimi, Şotlandiyadakı Balmoral qəsrinə səyahət edib və orada 2022-ci il sentyabrın 8-də vəfat edib.
Kraliça Vindzor qəsrindəki Müqəddəs Qeorqi kilsəsinin bir hissəsi olan kral VI Qeorq xatirə kilsəsində dəfn edilib. Dəfn mərasimi 2022-ci il sentyabrın 19-da dövlət dəfn mərasimindən sonra baş tutub.
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/lent_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
