Avtomobil idarə edən hər kəs sürət həddini aşmağın, qırmızı işıqda keçməyin və sükan arxasında telefonla danışmağın cərimə ilə nəticələnə biləcəyini bilir. Lakin Azərbaycan yollarında sürücülərin bəzən əhəmiyyət vermədiyi, hətta qayda pozuntusu hesab etmədiyi başqa hallar da var. Bir neçə saniyəlik diqqətsizlik, yanlış parklanma və ya yol nişanının tələbinə əməl etməmək sürücünü gözlənilməz cərimə ilə üz-üzə qoya bilər.
Lent.az sürücülərin gündəlik həyatda ən çox diqqətdən qaçırdığı 7 yol hərəkəti qaydasını araşdırıb.
1. Qəza işıqlarını yandırıb istənilən yerdə dayanmaq
Bakı küçələrində tez-tez rast gəlinən mənzərələrdən biri avtomobilin yol kənarında saxlanılması və qəza işıqlarının yandırılmasıdır. Bəzi sürücülər hesab edirlər ki, bu işıqlar yanırsa, dayanma və durma qaydalarını pozmuş sayılmırlar.
Əslində, qəza işıq siqnalının yandırılması qadağan edilmiş yerdə dayanmağa avtomatik icazə vermir. Xüsusilə avtobus dayanacaqları, piyada keçidləri və hərəkətə maneə yaradan ərazilərdə belə davranış inzibati məsuliyyətə səbəb ola bilər.
2. Piyadaya yol verməmək
Bəzən sürücü piyada keçidinə yaxınlaşarkən qarşı tərəfdəki şəxsin hələ yolun ortasına çatmadığını görüb hərəkətini davam etdirir.
Lakin nizamlanmayan piyada keçidlərində sürücü keçiddən istifadə edən piyadaya yol verməlidir. Burada əsas məsələ piyadanın təhlükəsiz hərəkətinə mane olmamaqdır.
Xüsusilə məktəblərin, xəstəxanaların və yaşayış məhəllələrinin yaxınlığında bu qaydaya diqqət yetirilməlidir.
3. Dönmə işığını vaxtında yandırmamaq
Sürücülərin tez-tez yol verdiyi səhvlərdən biri dönmə işığını yalnız manevrə başladığı anda yandırmasıdır.
Halbuki dönmə və zolaq dəyişmə barədə siqnal digər hərəkət iştirakçılarını əvvəlcədən xəbərdar etməlidir. Siqnal vermək isə sürücüyə avtomatik üstünlük qazandırmır.
Bakının intensiv hərəkətli prospektlərində qəfil zolaq dəyişmək xüsusilə təhlükəlidir. Bu, həm qəza riskini artırır, həm də qayda pozuntusu kimi qiymətləndirilə bilər.
4. Yaşıl işıqda yolayrıcına daxil olmaq da qayda pozuntusu ola bilər
Sürücülərin çoxu yaşıl işığın yanmasını hərəkətə davam etmək üçün kifayət hesab edir. Lakin burada mühüm istisna var.
Əgər yolayrıcının qarşısında tıxac yaranıbsa və avtomobil orada dayanaraq digər istiqamətlərdən gələn nəqliyyatın hərəkətinə mane olacaqsa, yaşıl işıq yansa belə, yolayrıcına daxil olmaq qadağandır.
Bu vəziyyət xüsusilə Bakının mərkəzi küçələrində, səhər və axşam saatlarında sıxlıq zamanı aktualdır.
5. Qırmızı işıqda dayanma xəttini keçmək
Svetoforda dayanan sürücülər bəzən avtomobili stop-xəttin üzərində və ya ondan irəlidə saxlayırlar. Bəziləri düşünür ki, piyada keçidinə çatmayıblarsa, problem yoxdur.
Lakin qadağanedici siqnal zamanı stop-xətt mövcuddursa, avtomobil həmin xəttin qarşısında dayandırılmalıdır.
Hətta sürücü yolayrıcına daxil olmasa belə, dayanma yerinin düzgün seçilməməsi qayda pozuntusu yarada bilər.
6. Boş yol olduğu halda sol zolağı tutmaq
Bəzi sürücülər sol zolağın daha rahat olduğunu düşünərək uzun müddət həmin zolaqla hərəkət edirlər.
Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, yaşayış məntəqələrindən kənarda, eləcə də yaşayış məntəqələrində müvafiq nişanlarla işarələnmiş yollarda sağ zolaq boş olduğu halda sol zolaqlarla hərəkət etmək qadağandır.
Bu qayda bütün şəhər küçələrinə eyni şəkildə tətbiq olunmur. Ona görə sürücü yolun statusunu və nişanlarını nəzərə almalıdır.
7. Telefona baxmaq üçün onu əlinə götürmək
Sürücülər arasında belə bir yanlış fikir var ki, yalnız telefonla danışmaq qadağandır. Halbuki məsələ bununla məhdudlaşmır.
Avtomobil hərəkətdə olarkən telefonu əldə saxlamaqla ondan istifadə etmək də qanunla qadağan edilir. Mesaj oxumaq, sosial şəbəkəyə baxmaq və ya naviqasiyanı əllə idarə etmək diqqətin yoldan yayınmasına səbəb olur.
Bir neçə saniyəlik diqqətsizlik belə ciddi yol-nəqliyyat hadisəsinə gətirib çıxara bilər.
Azərbaycanda sürücülər nələri bilməlidirlər?
Yol hərəkəti qaydalarının pozulmasına görə məsuliyyət İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə müəyyən edilir. Pozuntunun xarakterindən asılı olaraq cərimə, cərimə balı və digər tədbirlər nəzərdə tutula bilər.
Məsələn, Məcəllənin 330-cu maddəsində göstərilən hallarda piyadaya yol verməməyə görə 50 manat cərimə müəyyən edilib. Digər pozuntular üzrə məbləğlər və tətbiq olunan maddələr fərqlənir.
Sürücülərin diqqət etməli olduğu əsas məsələ yalnız radar və kameraların yerləşdiyi ərazilərdə deyil, bütün yollarda qaydalara əməl etməkdir.
Unutmayın, sürücünün qaydanı bilməməsi onu məsuliyyətdən azad etmir. Bəzən adi görünən bir hərəkət həm cəriməyə, həm də ağır qəzaya səbəb ola bilər.