Bəzən düşünürəm ki, ilin ən sakit, ən dərin başlanğıcı məhz Su Çərşənbəsidir. Səs-küysüz, alovsuz, gurultusuz. Sadəcə axan suyun pıçıltısı ilə gəlir. Novruzun ilk nəfəsi kimi.
Novruzun dörd çərşənbəsindən birincisi olan Su Çərşənbəsi təbiətin yavaş-yavaş oyanmağa başladığının ilk müjdəçisidir. Xalq arasında buna “Əzəl çərşənbə” də deyirlər. Bu gün suyun canlanması, axar suların buzdan azad olması və həyatın yenidən hərəkətə gəlməsi ilə əlaqələndirilir.
Lent.az xəbər verir ki, qədim inanclara görə, dünya dörd ünsür üzərində qurulub: su, od, yel və torpaq. Bu ardıcıllıq təsadüfi deyil. Həyatın başlanğıcı sudur. İnsan bədəni də əsasən sudan ibarətdir. Ona görə Su Çərşənbəsi həyatın başlanğıcı, təmizlənmə və yenilənmə rəmzi sayılır.
Maraqlı inanclar və adətlər
Axar suyun üstündən tullanmaq - İnsanlar səhər tezdən bulaq başına gedər, axar suyun üzərindən tullanaraq “Ağırlığım-uğurluğum suda qalsın” deyərlər. Bu, mənəvi təmizlənmə anlamı daşıyır.
Üz yumaq - İnanca görə, Su Çərşənbəsində axar su ilə üz yuyan insanın ili uğurlu keçər.
Su falı - Bəzi bölgələrdə qızlar gecə su qabına üzük atar, niyyət tutar və fal açardılar.
Evin təmizlənməsi - Bu gün evdə su ilə geniş təmizlik aparmaq uğur gətirər.
Qədim türk mifologiyasında su müqəddəs sayılırdı. Su həm qoruyucu, həm də cəza verən güc kimi qəbul olunurdu. Axar suya hörmətsizlik etmək günah sayılırdı. Hətta bəzi yerlərdə suyun ruhu olduğuna inanılırdı. Maraqlıdır ki, bu ənənələrin çoxu insanın daxili rahatlığı ilə bağlıdır. Axar suyun səsi insanı sakitləşdirir, təmizlik isə yenilənmə hissi yaradır. Yəni qədim adətlər həm də insan psixologiyasına uyğun formalaşıb.
Bu günü necə qeyd edə bilərsən?
Səhər erkən oyanıb üzünü axar su ilə yu.
Evin bir küncünü belə olsa, təmizlə.
Özün üçün “köhnə düşüncələrdən azad olmaq” niyyəti tut.
Kiçik bir su qabına baxıb yeni arzularını düşün simvolik də olsa, təsirli olur. Su Çərşənbəsi bizə xatırladır ki, hər şey axır, dəyişir və yenilənir. Bəzən həyat da su kimidir durğun qalanda ağırlaşır, axanda isə təmizləyir.